MOXO Testi İle İlgili Merak Edilenler
MOXO testi, dikkat performansını bilgisayar ortamında değerlendiren yapılandırılmış bir sürekli performans testidir. Görsel ve işitsel dikkat dağıtıcılar eşliğinde dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve hiper-reaktiviteyle ilişkili performans hakkında bilgi sağlar. DEHB değerlendirmesine destek olabilir; ancak sonucu tek başına DEHB tanısı anlamına gelmez.
MOXO Testi Neyi Değerlendirir?
MOXO, kişinin belirli hedef uyaranlara nasıl ve ne zaman yanıt verdiğini bilgisayar ortamında değerlendirmeye yardımcı olur.
Uygulamada yalnızca kaç doğru yanıt verildiği dikkate alınmaz. Hedef uyaranın fark edilmesi, doğru yanıtın uygun zaman içerisinde verilmesi ve yanıt verilmemesi gereken durumlarda kişinin nasıl tepki verdiği gibi farklı performans özellikleri de incelenir.
Bu nedenle MOXO sonucu tek bir “dikkat puanı” yerine dikkat performansının farklı yönleri hakkında bilgi sağlayabilir.
MOXO Testi Nasıl Uygulanır?
MOXO bilgisayar ortamında uygulanır. Değerlendirme başlamadan önce kişiye görev açıklanır ve uygulamayı anlamasına yardımcı olan bir deneme bölümü kullanılabilir.
Test sırasında ekranda farklı uyaranlar görülür. Kişiden belirlenen hedef uyaranı gördüğünde yönergeye uygun yanıt vermesi, hedef olmayan uyaranlarda ise yanıt vermemesi beklenir.
Bilgisayar, uygulama boyunca verilen yanıtları ve yanıtların zamanlamasını kaydeder.
MOXO bir okul başarısı veya bilgi testi değildir. Çocuğun ders bilgisini, öğrendiklerini veya genel zekâ düzeyini ölçmek amacıyla kullanılmaz.
Görsel ve İşitsel Dikkat Dağıtıcılar Neden Kullanılır?
MOXO'nun dikkat çeken özelliklerinden biri değerlendirme sırasında görsel ve işitsel dikkat dağıtıcıların kullanılabilmesidir.
Günlük yaşamda dikkat genellikle tamamen sessiz ve uyaranlardan arındırılmış bir ortamda kullanılmaz. Sınıfta ders sürerken dışarıdan bir ses gelebilir veya kişinin görüş alanında farklı hareketler bulunabilir.
Testte kullanılan dikkat dağıtıcılar, bu tür uyaranların bulunduğu koşullarda görev performansının nasıl değiştiğini değerlendirmeye yardımcı olur.
Bununla birlikte bilgisayar ortamındaki performans günlük yaşamın tamamının birebir karşılığı değildir. Ev, okul ve diğer sosyal ortamlardaki davranışlara ilişkin bilgiler de değerlendirmede önem taşır.
MOXO Testi Ne Kadar Sürer?
MOXO değerlendirmesinin tamamı, yönergeler ve deneme bölümü dâhil olmak üzere 30 dakikaya kadar sürebilir.
Test sırasında mümkün olduğunca kesintisiz bir ortamın sağlanması önemlidir. Çocuğa uygulama sırasında dışarıdan ipucu verilmemesi veya yanıtlarına müdahale edilmemesi gerekir.
Klinikte geçirilen toplam süre ise yalnızca bilgisayar başındaki uygulama süresinden oluşmayabilir. Görüşme ve gerekli görülen başka değerlendirme adımları ayrıca zaman gerektirebilir.
Çocuğu MOXO Testine Hazırlamak Gerekir mi?
MOXO bir başarı sınavı değildir. Bu nedenle çocuğun test sorularına çalışması veya belirli cevapları ezberlemesi gerekmez.
Çocuğa, yaşına uygun biçimde bilgisayarda bir dikkat görevi yapacağı söylenebilir. Testte daha iyi sonuç alması amacıyla görev biçimini önceden yoğun şekilde prova ettirmek gerekli değildir.
Uygulama günüyle ilgili uyku, kullanılan ilaçlar veya değerlendirmeyi etkileyebilecek başka koşullar varsa bunlar uygulayıcıyla paylaşılabilir. Kullanılan ilaçlarda değişiklik yapılması söz konusuysa kişinin kendi başına karar vermemesi, kendisine verilen tıbbi yönergeleri izlemesi gerekir.
MOXO Sonuçlarında Hangi Göstergelere Bakılır?
MOXO dikkat performansının farklı yönlerini ayrı göstergeler üzerinden ele alır.
Dikkat
Dikkat göstergesi, hedef uyaran ortaya çıktığında yönergeye uygun doğru yanıtların verilmesiyle ilişkilidir.
Kişinin ilgili uyaranı fark etmesi ve doğru biçimde yanıtlaması hakkında bilgi sağlar.
Zamanlama
Zamanlama, doğru yanıtın uygun süre içerisinde verilmesiyle ilişkilidir.
Bir kişi hedef uyaranı fark etmiş olsa bile yanıtını geç veriyorsa bu durum yalnızca doğru-yanlış sayısına bakıldığında görülmeyen farklı bir performans özelliğini gösterebilir.
Dürtüsellik
Dürtüsellik göstergesi, yanıt verilmemesi gereken hedef dışı uyaranlara tepki verilmesiyle ilişkilidir.
Bu gösterge kişinin yanıt vermeden önce uyaranı değerlendirebilme performansı hakkında bilgi sağlayabilir.
Hiper-Reaktivite
Hiper-reaktivite, görev sırasında yönergenin gerektirmediği ek tepkilerin performans örüntüsü içerisinde değerlendirilmesine yardımcı olur.
Bu dört gösterge de tek başına tanı değildir. Birlikte değerlendirildiklerinde test sırasındaki dikkat performansının farklı yönlerini anlamaya katkıda bulunurlar.
MOXO Sonucu Nasıl Yorumlanır?
MOXO sonucunda kişinin test sırasındaki performansı çeşitli göstergeler ve referans değerlerle karşılaştırılabilir.
Ancak sonuçları yalnızca “normal” ve “DEHB” biçiminde iki gruba ayırmak uygun değildir.
Çocuğun testte belirli bir alanda zorlanması, bu bulgunun günlük yaşamdaki karşılığının ayrıca değerlendirilmesini gerektirir. Evde ve okulda dikkatini sürdürme biçimi, dürtüsellik veya hareketlilik özellikleri ve bunların işlevselliği nasıl etkilediği önem taşır.
Benzer biçimde MOXO'da beklenen performansın görülmesi de tek başına DEHB olasılığını dışlayan bir sonuç olarak kabul edilmemelidir.
Sonuç, başvuru nedeni ve diğer klinik bilgilerle birlikte anlam kazanır.
MOXO Testi Tek Başına DEHB Tanısı Koyar mı?
Hayır. DEHB tanısı tek bir bilgisayar testi sonucuna dayanılarak konulmaz.
DEHB değerlendirmesinde belirtilerin türü, ne kadar süredir bulunduğu, farklı ortamlarda görülüp görülmediği ve çocuğun okul, ev veya sosyal yaşamındaki işlevselliğini nasıl etkilediği dikkate alınır.
Ebeveynlerden ve gerektiğinde öğretmenlerden alınan bilgiler de değerlendirmeye katkı sağlar.
Ayrıca uyku sorunları, kaygı, öğrenme güçlükleri veya farklı sağlık ve gelişim durumları dikkat sorunlarına benzer belirtiler oluşturabilir. Bu nedenle olası diğer açıklamaların da değerlendirilmesi gerekebilir.
MOXO bu sürece bilgisayar tabanlı performans verisi sağlayabilir; ancak kapsamlı klinik değerlendirmenin yerine geçmez.
Değerlendirme Sonrasında Ne Olabilir?
MOXO sonrasında izlenecek yol her çocuk için aynı değildir.
Test sonucu ve görüşmeler birlikte değerlendirildiğinde başka bir incelemeye ihtiyaç olmadığı düşünülebilir veya öğrenme, bilişsel beceriler, gelişim, duygusal durum ya da farklı dikkat özelliklerinin daha ayrıntılı ele alınması gerekebilir.
Çocuk ve ergenlerde kullanılan farklı değerlendirme araçları hakkında genel bilgi için psikolojik ve psikiyatrik testler sayfası incelenebilir.
Çocuğun dikkatini sürdürmesi, dürtülerini kontrol etmesi veya hareketliliğini düzenlemesi konusunda devam eden bir güçlük varsa yalnızca tek bir test sonucuna dayanarak karar vermek yerine çocuğun belirtilerinin farklı ortamlar ve gelişimsel özellikleriyle birlikte değerlendirilmesi daha uygun olur.
