Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), çocukluk çağında en sık görülen nörogelişimsel bozukluklardan biridir. Dikkat süresinde kısalık, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik ile karakterizedir.
Bu yazıda DEHB belirtilerini, nedenlerini ve tedavi yöntemlerini detaylı şekilde ele alacağız.
DEHB Nedir?
DEHB; çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine uygun olmayan dikkat sorunları, aşırı hareketlilik ve dürtü kontrol güçlüğü ile seyreden bir durumdur. Okul başarısını, sosyal ilişkileri ve aile yaşamını etkileyebilir.
DEHB Belirtileri Nelerdir?
DEHB belirtileri 3 ana grupta incelenir:
Dikkat Eksikliği Belirtileri
- Dikkatini sürdürmekte zorlanma
- Kolayca dikkatinin dağılması
- Detaylara dikkat etmeme, sık hata yapma
- Verilen görevleri tamamlayamama
- Eşyalarını sık kaybetme
- Dinlemiyormuş gibi görünme
Hiperaktivite Belirtileri
- Yerinde duramama
- Sürekli hareket halinde olma
- Sessiz kalması gereken ortamlarda zorlanma
- Aşırı konuşma
Dürtüsellik Belirtileri
- Söz kesme
- Sırasını beklemekte zorlanma
- Düşünmeden hareket etme
- Sabırsızlık
DEHB Kaç Yaşında Başlar?
Belirtiler genellikle okul öncesi dönemde başlar, ancak çoğu zaman ilkokul çağında daha belirgin hale gelir. Özellikle öğretmen geri bildirimleri tanı sürecinde önemli rol oynar.
DEHB Tanısı Nasıl Konur?
DEHB tanısı, çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı tarafından yapılan klinik değerlendirme ile konur.
Tanı sürecinde:
- Aile görüşmesi
- Öğretmen geri bildirimleri
- Klinik gözlem
- Gerekli durumlarda ölçekler
kullanılır.
DEHB Tedavisi Nasıl Yapılır?
DEHB tedavisi bireye özel planlanır ve genellikle şu yöntemleri içerir:
Psikoeğitim
Aile ve çocuğa DEHB hakkında bilgi verilmesi
Davranışçı Yaklaşımlar
Ev ve okul ortamında düzenlemeler yapılması
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)
Özellikle daha büyük çocuklarda ve ergenlerde etkilidir
İlaç Tedavisi
Gerekli durumlarda dikkat ve dürtü kontrolünü desteklemek amacıyla kullanılır
Ne Zaman Uzman Desteği Almalısınız?
- Çocuğunuz derslere odaklanamıyorsa
- Sürekli hareket halindeyse
- Öğretmenlerden sık şikayet geliyorsa
- Ödev yapmakta ciddi zorlanma varsa
- Davranışları sosyal ilişkilerini etkiliyorsa
bir çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanına başvurmanız önerilir.
DEHB Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmediğinde:
- Akademik başarısızlık
- Özgüven problemleri
- Sosyal ilişkilerde zorluk
- Davranış sorunları
gibi problemler ortaya çıkabilir.
Sonuç
DEHB, doğru tanı ve uygun tedavi ile kontrol altına alınabilen bir durumdur. Erken müdahale, çocuğun akademik ve sosyal gelişimi açısından büyük önem taşır.
