Çocuğum Neden Göz Kırpıyor? Tik Bozuklukları ve Tourette Sendromu
"Geçer diye bekledik ama daha çok arttı." Bu cümle, tik bozukluğu yaşayan çocukların ailelerinden en sık duyduğumuz serzeniştir. Tikler; ani, hızlı, tekrarlayıcı ve ritmik olmayan hareketler veya seslerdir.
Tikler Neden Başlar?
Tikler genellikle 4-7 yaş civarında başlar. Toplumda sanılanın aksine sadece "stres kaynaklı" değildir; işin içinde genetik yatkınlık ve beynin bazal gangliyon denilen bölgesindeki nörokimyasal (dopamin) dengesizlikler vardır.
Bilinmesi Gereken Kritik Gerçekler
• İstemsizdirler: Çocuğunuza "Yapma" demeniz, frene basmaya benzer; bir süre durdurabilir ama sonra daha şiddetli bir şekilde patlak verir. Bu nedenle uyarmak, durumu genellikle kötüleştirir.
• Artış ve Azalış Gösterirler (Waxing and Waning): Tikler dalgalı bir seyir izler. Bir hafta çok yoğun olabilir, sonraki ay tamamen kaybolabilir. Bu durum aileleri yanıltmamalıdır.
• Tourette Sendromu Korkusu: Bir çocukta hem motor (hareket) hem de sesli (vokal) tikler en az bir yıl boyunca devam ediyorsa Tourette Sendromu'ndan bahsedilir. Ancak bu, çocuğun hayatı boyunca bu şekilde kalacağı anlamına gelmez.
Ebeveynlere Tavsiyeler
1. Görmezden Gelin: En iyi tedavi yöntemlerinden biri, tik üzerine odaklanmamaktır. Tikten bahsetmek çocuğun kaygısını, kaygı da tiki artırır.
2. Tetikleyicileri Takip Edin: Yorgunluk, açlık, aşırı heyecan ve ekran süresi tikleri alevlendirebilir.
3. Okulu Bilgilendirin: Çocuğun sınıfta tikleri nedeniyle alay konusu olması, ikincil bir psikolojik yıkıma yol açar.
